Fındıklı Pilav: Düzce Sofrasının Sessiz Garnitürü
Bazı malzemeler bir yemeği tamamlar. Fındık, pilavı değiştirir.
Düzce mutfağında fındık her yerde. Tatlının içinde, kahvaltı sofrasında, çorbanın üstünde. Ama en çok göz ardı edilen kullanımı pilavdadır. Oysa kavrulmuş bir avuç fındık, sade pirinç pilavını bambaşka bir tabağa dönüştürür. Çıtır doku, hafif yağlı tat ve o karakteristik aroma. Fazlası değil, tam bu kadarı yeterli.
Bu yazıda fındıklı pirinç pilavının tarifini adım adım veriyoruz. Ve en az tarif kadar önemli olan soruyu da cevaplıyoruz: Bu pilav hangi yemeklerin yanına yakışır?
Malzemeler (4 kişilik)
Yapılış
1. Pirinci hazırlayın
Pirinci soğuk suda 20-30 dakika bekletin. Su rengi berraklaşana kadar yıkayın, süzün. Bu adım pilav için değil, tane tane bir sonuç için gerekli. Nişasta ne kadar az kalırsa pirinçler birbirine o kadar az yapışır.
2. Fındıkları kavurun
Bu adım tarifi belirleyen adımdır. Kuru bir tavaya iç fındıkları alın, orta ateşte 4-5 dakika, sürekli karıştırarak kavurun. Fındıklar kızgın değil, sıcak bir tava ister. Kokusu hafif değişip kabukları çatlamaya başlayınca ocağı kapatın. Fazla kavurma acılık verir.Soğutun, kaba kıyın ya da bütün bırakın. İkisi de olur; bütün fındık lokma ısırırken sürpriz yapar, kıyık ise tada daha çabuk karışır.
3. Kavurup pişirin
Geniş bir tencerede tereyağını eritin. Soğan kullanıyorsanız önce onu kavurun, pembeleşince çıkarın ya da içinde bırakın. Süzülmüş pirinci ekleyin, orta ateşte 3-4 dakika kavurun. Pirinç hafif saydam bir görünüm aldığında hazırdır.
Sıcak suyu dökün, tuzu ekleyin, karıştırın. Kaynayınca kapağı kapatın, ateşi en kısık seviyeye alın. 15-17 dakika pişirin. Su tamamen çekilince ocağı kapatın.
4. Dinlendirip servis edin
Tencerenin altına katlanmış bir mutfak bezi koyun, kapağı kapatın. 10 dakika dinlendirin. Bu süre pilavın hem pişmesini tamamlar hem de fazla nemi çeker.
Servis tabağına alın, üzerine kavrulmuş fındıkları serpiştirin. İsterseniz bir yemek kaşığı daha tereyağını eritip fındıkların üzerine gezdirin. Renk ve koku için ince kıyılmış maydanoz isteğe bağlıdır.
Hangi Yemeklerin Yanına Yakışır?
Fındıklı pilav, lezzeti sert olan ana yemeklerin yanında kaybolur. Asıl gücünü ortaya koyduğu yer dengeli, yağlı olmayan tabaklardır.
Et yemekleri
Köfte, fındıklı pilavın en klasik eşidir. Düzce köftesi gibi yağsız et, pilav üzerindeki fındıkla güzel bir doku karşıtlığı yaratır. Köftenin sadeliği, pilavın fındıklı karakterini öne çıkarır. Fırın tavuk da çok tutarlı bir kombinezon. Özellikle sarımsaklı ya da limonlu marine edilmiş fırın tavuk, fındığın yağlı notasıyla çakışmaz; aksine tamamlar. Çerkez tavuğu gibi daha güçlü aromalı tarifler yanında fındıklı pilav biraz geri planda kalır, ama bu da sofrada dengeleyici bir yan olarak işe yarar. Kuzu güveç veya et sote yanında pilav, özellikle yoğurt veya cacıkla servis edildiğinde dengeli bir sofra kurar.Sebze yemekleri
Etli dolma ve sarma ile fındıklı pilav arasında doğal bir uyum var. Pirinçli iç harç ile pirinçli pilav aynı anda masaya gelmez ama bulgurlu ya da etli dolmanın yanında bu pilav çok iyi oturur. İmam bayıldı veya patlıcan sote gibi zeytinyağlı yemekler de fındıklı pilavla iyi bir masa kurar. Zeytinyağının hafifliği, tereyağlı pilavın yoğunluğunu dengelemeye yardımcı olur.Çorba ile başlangıç
Sofrayı tamamlamak için mercimek çorbası veya yayla çorbası ile başlamak klasik ama sağlam bir tercih. Çorba, pilava geçişi yumuşatır; mideyi hazırlar.
Düzce Bağlamı: Fındık Neden Bu Pilavda?
Düzce, Türkiye'nin en çok fındık üreten illeri arasında yer alır. Yıllık üretim 57 bin tonu aşıyor. Akçakoca Sarı Fındığı, TÜRKPATENT tarafından menşe adı olarak tescilli. Bu rakamların mutfağa yansıması basit: Fındık burada ucuz, taze ve her zaman elde. Bir ürün bu kadar yaygınsa mutfağa girmemesi için bir neden olması gerekir. Düzce'de böyle bir neden yok.
Fındığın pilavda kullanımı, İç Anadolu mutfağında kuşüzümü ve dolmalık fıstıkla hazırlanan iç pilavın Karadeniz yorumuna benziyor. Yağlı ve çıtır kuruyemiş, tatlıdan tuzlu tarafa geçişte önyargısız. Kavrulmuş fındık bu geçişi en kolay yapan malzeme. Ne aşırı tatlıdır, ne baskın bir tat bırakır; sadece pilavın dokusuna ve derinliğine ekler.
Fındığın Düzce mutfağındaki daha geniş kullanımını merak ediyorsanız, Düzce fındığının mutfaktaki çok yönlü yüzü yazımız iyi bir başlangıç noktası.
Küçük Notlar
Bir yemek kitabında olmayan, ama Düzce sofralarında saklı bir formül: kavrulmuş fındık. Tatlıyı değil, tuzluyu seçtiğinde de aynı anda tatmin eder. Ve her pilav tarifine göre bu pilavda ustalaşmanın yolu tekrardır: doğru kavurma, doğru dinlendirme, doğru eşleştirme.
Diğer yöresel tariflere blog ana sayfasından ulaşabilirsiniz.